Circulair bouwen bij een verbouwing

Circulair bouwen bij een verbouwing: zo maak je duurzame keuzes

Een verbouwing is hét moment om na te denken over de materialen die je gebruikt. Vaak ligt de nadruk op het eindresultaat: een nieuwe keuken, een grotere woonkamer of een beter geïsoleerde woning. Maar wat gebeurt er met de materialen die je verwijdert? En hoe zorg je ervoor dat nieuwe bouwmaterialen zo lang mogelijk meegaan? Door circulair te bouwen, kun je bewuster omgaan met grondstoffen en onnodige verspilling voorkomen. Het mooie is dat je daarvoor niet direct een compleet duurzaam bouwproject hoeft te starten. Ook bij kleinere verbouwingen zijn er volop mogelijkheden.

Wat betekent circulair bouwen eigenlijk?

Bij circulair bouwen draait het om het zo efficiënt mogelijk gebruiken van materialen en grondstoffen. In plaats van bouwmaterialen na gebruik weg te gooien, wordt gekeken hoe deze opnieuw ingezet kunnen worden. Het doel is om afval te beperken, de levensduur van materialen te verlengen en de milieubelasting van gebouwen te verminderen.

Dit begint al bij het ontwerp van een woning of verbouwing. Kunnen bestaande onderdelen behouden blijven? Zijn gebruikte materialen geschikt voor een tweede leven? En kunnen nieuwe onderdelen later gemakkelijk worden verwijderd of vervangen?

Een circulaire aanpak betekent niet dat alles tweedehands moet zijn. Ook nieuwe materialen kunnen een verantwoorde keuze vormen wanneer ze lang meegaan, goed te onderhouden zijn en in de toekomst opnieuw gebruikt kunnen worden.

Kijk eerst wat je kunt behouden

Bij verbouwingen worden regelmatig onderdelen verwijderd die technisch nog prima functioneren. Denk aan binnendeuren, houten balken, keukenkasten of bepaalde vloerafwerkingen.

Voordat je begint met slopen, is het daarom verstandig om te inventariseren welke materialen behouden kunnen blijven. Soms is een kleine aanpassing voldoende om een onderdeel opnieuw te gebruiken.

Een bestaande houten deur kun je bijvoorbeeld schuren en opnieuw schilderen. Oude bakstenen kunnen, afhankelijk van hun kwaliteit en de gebruikte mortel, geschikt zijn voor hergebruik. Ook houten planken kunnen een tweede leven krijgen als wandbekleding of meubelmateriaal.

Door vooraf goed te kijken naar de mogelijkheden, beperk je de hoeveelheid bouwafval en hoef je mogelijk minder nieuwe materialen aan te schaffen.

Kies materialen die lang meegaan

Duurzaam verbouwen draait niet alleen om hergebruik. Ook de kwaliteit en levensduur van nieuwe materialen spelen een belangrijke rol.

Goedkope producten lijken bij aanschaf aantrekkelijk, maar kunnen op de lange termijn juist duurder uitvallen wanneer ze snel vervangen moeten worden. Denk bijvoorbeeld aan vloerbedekking, gevelbekleding of onderdelen die regelmatig worden belast.

Let daarom bij het kiezen van materialen op de verwachte levensduur, onderhoudsbehoefte en reparatiemogelijkheden.

Ook de manier waarop materialen worden bevestigd, verdient aandacht. Schroefverbindingen zijn in sommige situaties bijvoorbeeld gemakkelijker los te maken dan verlijmde constructies. Hierdoor kunnen onderdelen later eenvoudiger worden vervangen of opnieuw gebruikt.

Wat kost circulair bouwen?

Een veelgehoorde vraag is of circulair bouwen duurder is dan traditioneel bouwen. Daar bestaat geen eenduidig antwoord op. Hergebruikte materialen kunnen voordelig zijn, maar het verzamelen, controleren en geschikt maken ervan kost soms extra tijd en geld.

Ook innovatieve bouwmaterialen kunnen andere aanschafkosten hebben dan traditionele alternatieven. Daar staat tegenover dat een langere levensduur, minder materiaalgebruik of lagere onderhoudskosten op termijn voordelen kunnen opleveren.

Voor grotere verbouwingen en nieuwbouwprojecten is het daarom verstandig om niet uitsluitend naar de aanschafprijs te kijken. Juist de totale kosten gedurende de levensduur van een gebouw zijn belangrijk.

Wie meer wil weten over de financiële mogelijkheden van circulair bouwen, kan terecht bij KAMPHUISSCHAUFELI. Dit bouwkostenadviesbureau ondersteunt bouwprojecten bij het beoordelen van materiaalkeuzes, het optimaliseren van begrotingen en het beheersen van kosten. Door duurzame ambities al vroeg in het ontwerpproces mee te nemen, wordt duidelijker welke oplossingen technisch en financieel haalbaar zijn.

Biobased bouwen als aanvullende mogelijkheid

Naast circulair bouwen krijgt ook biobased bouwen steeds meer aandacht. Hierbij worden materialen gebruikt die afkomstig zijn van hernieuwbare biologische grondstoffen.

Voorbeelden zijn hout, vlas, hennep en cellulose. Deze grondstoffen kunnen worden toegepast in verschillende bouwproducten, waaronder bepaalde isolatiematerialen en plaatmaterialen.

Biobased betekent echter niet automatisch dat een product in iedere situatie de duurzaamste keuze is. De herkomst, verwerking, levensduur en mogelijkheden voor hergebruik bepalen mede de milieubelasting.

Ook moet een materiaal geschikt zijn voor de toepassing. Bij isolatie zijn bijvoorbeeld brandveiligheid, vochtgedrag en de bouwkundige opbouw belangrijke aandachtspunten.

Door materialen zorgvuldig te vergelijken, kun je een keuze maken die zowel praktisch als verantwoord is.

Voorkom onnodig bouwafval tijdens het klussen

Bij een circulaire verbouwing hoort ook een slimme omgang met afval. Door vooraf nauwkeurig te meten en de benodigde hoeveelheden te berekenen, voorkom je dat je te veel materiaal bestelt.

Houd daarnaast verschillende afvalstromen zoveel mogelijk gescheiden. Schoon hout, metaal en bepaalde soorten puin kunnen vaak beter worden verwerkt wanneer ze niet met ander afval vermengd zijn.

Heb je materialen over die nog bruikbaar zijn? Overweeg dan om ze te bewaren voor een volgende klus, te verkopen of aan iemand anders te geven.

Ook tweedehands bouwmaterialen kunnen interessant zijn. Via gespecialiseerde handelaren en bouwmaterialendepots zijn onder andere deuren, sanitair, tegels en houten onderdelen verkrijgbaar.

Controleer daarbij altijd de technische staat en geschiktheid. Vooral bij constructieve onderdelen en materialen met belangrijke veiligheidsfuncties is deskundige beoordeling noodzakelijk.

Denk vooruit bij het ontwerp van je woning

Een belangrijk uitgangspunt van circulair bouwen is dat onderdelen in de toekomst kunnen worden aangepast of vervangen zonder onnodig veel materiaal te verspillen.

Dat vraagt om slimme keuzes tijdens het ontwerpen. Denk aan toegankelijke leidingen, vervangbare vloerafwerkingen en constructies die niet onnodig ingewikkeld zijn.

Ook flexibiliteit speelt een rol. Een ruimte die vandaag als werkkamer wordt gebruikt, kan over enkele jaren bijvoorbeeld een slaapkamer worden. Wanneer de indeling eenvoudig aangepast kan worden, zijn minder ingrijpende verbouwingen nodig.

Door rekening te houden met toekomstige veranderingen, kan een woning langer aansluiten bij de behoeften van de bewoners.

Kleine keuzes maken samen een groot verschil

Circulair bouwen hoeft niet ingewikkeld te beginnen. Ook bij een relatief kleine klus kun je bewuster omgaan met materialen. Door bestaande onderdelen te behouden, kwalitatieve producten te kiezen en afval zoveel mogelijk te beperken, zet je al belangrijke stappen.

Bij grotere verbouwingen is het verstandig om deze uitgangspunten vanaf het begin in het ontwerp en de begroting te verwerken. Zo voorkom je dat duurzame keuzes pas worden onderzocht wanneer belangrijke beslissingen al genomen zijn.

Een bewuste verbouwing draait uiteindelijk om meer dan alleen het eindresultaat. Het gaat ook om de manier waarop je materialen gebruikt en hoe je ervoor zorgt dat je woning klaar is voor de toekomst.